Թուրքիոյ Նախագահը Ներքաշուած է 15 Միլիոն Տոլարի Նիւթական Նոր Խայտառակութեան Մը Մէջ

erdoghan

«Քալիֆորնիա Քուրիըր» (www.TheCaliforniaCourier.com) թերթի հրատարակիչ եւ խմբագիր Յարութ Սասունեան

Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանը 14 տարի առաջ իշխանութեան եկաւ իբրեւ բարեպաշտ մահմետական` յայտարարելով, որ մտադիր է փտածութիւնը արմատախիլ ընել թրքական քաղաքականութենէն:

Իր իշխանութիւնը ամրապնդելէն եւ վարչապետէն բռնակալ նախագահ դառնալէն ետք՝ ան մոռցաւ իր խոստումներուն մասին եւ վարեց խիստ փտածութեամբ տարուած քաղաքականութիւն, որ դատապարտած էր: Ինչպէս ըսած է բրիտանացի պատմաբան լորտ Աքթոնը` «Իշխանութիւնը կը փճացնէ. բացարձակ իշխանութիւնը կը փճացնէ բացարձակապէս…»:

Այս շաբաթ կ՝ուզեմ լուսաբանել Էրտողանի չորրորդ խայտառակութիւնը կապուած փտածութեան հետ` սկսելով իր եւ իր ընտանիքի ներգրաւմամբ նախորդ երեքին ամփոփումով:

Առաջին դէպքը տեղի ունեցած է 2008-ին եւ կը վերաբերի Էրտողանի 25 միլիոն տոլար արժող քարիւղատար նաւ նուէր ստանալուն՝ ատրպէյճանցի միլիառատէր Մուպարիզ Մանսիմովի կողմէ: Էրտողանի խնդրանքով՝ Մանսիմովը յետագային դարձաւ Թուրքիոյ քաղաքացի եւ փոխեց իր մականունը Կուրպանօղլու:

Երկրորդ դէպքը տեղի ունեցած է 2013 Դեկտեմբերին, երբ Էրտողանը եւ անոր նախարարներէն չորս հոգին ներգրաւուած էին բազմամիլիոնանոց կաշառակերութեան հետաքննութեան մը մէջ: Դատավարութենէն առաջ՝ չորս նախարարները հրաժարական տուին: Սակայն, Էրտողանը միջամտեց դատավարութեան, մերժեց դատական հայցը եւ հեռացուց այն դատախազներն ու ոստիկանները, որոնք բացայայտած էին իր նախարարներու կաշառակերութեան գործունէութիւնը… Գաղտնալսուած էին Էրտողանի եւ անոր որդիի` Պիլալի միջեւ հեռաձայնային մասնաւոր զրոյցները` բացայայտելով անոնց քննարկումները հարիւր միլիոնաւոր տոլարներու կանխիկ գումար թաքցնելու մասին, որ անոնք ստացած էին խորհրդաւոր կերպով…

Կաշառակերութեան երրորդ դէպքը Նիւ Եորքի մէջ շարունակուող դատավարութիւնն է` Թուրքիայէն Իրան քարիւղի համար մաքսանենգ ճանապարհով ոսկի արտահանելու միլիառաւոր տոլարներու ծրագիրին վերաբերեալ` Իրանի դէմ ԱՄՆ պատժամիջոցներու խախտումով: Անցեալ շաբաթ թուրք-իրանցի ոսկիի առեւտրական Ռեզա Զարապը մեղաւոր ճանչցուեցաւ եօթը մեղադրանքներով` բացայայտելով թուրք դրամատէր Մեհմետ Հաքան Աթիլայի եւ եօթը այլ մեղադրեալներու, ներառեալ` Թուրքիոյ տնտեսութեան նախարար Զաֆեր Չաղլայեանի մասնակցութիւնը, որ կը մեղադրուի միլիոնաւոր տոլարներ կաշառք ստանալու մէջ` ապօրինի ծրագիրը կազմակերպելու դիմաց: Զարապը նաեւ ներքաշած է Էրտողանը` քարիւղի առեւտուրի համար ապօրինի ոսկին արտահանելու արտօնութեան համար:

Չորրորդ եւ վերջին կաշառակերութեան ծրագիրը կը ներառէ Էրտողանի ընտանիքի  անդամները, որոնք 2011 Դեկտեմբերէն մինչեւ 2012 Յունուար երկարող ժամանակահատուածը 15 միլիոն տոլար փոխանցած են Bellway Limited անդրցամաքային ընկերութեան՝ Անգլիոյ Մեն կղզիի հարկային ապաստարանին մէջ: Այս մեղադրանքը ներկայացուցած է Թուրքիոյ գլխաւոր ընդդիմադիր Հանրապետական ժողովրդական կուսակցութեան (ՀԺԿ) առաջնորդ Քեմալ Քըլըչտարօղլուն: Մեն կղզին Բրիտանական թագի ինքնավար թագաւորական տարածք է, որ կը գտնուի Իռլանտական ծովուն մէջ, Անգլիոյ եւ Իռլանտայի միջեւ:

Վերջերս ՀԺԿ նախագահ Քըլըչտարօղլուն յայտարարեց, որ ընկերութիւնը հիմնադրուած է 2011 Օգոստոս 1-ին Մեն կղզիին մէջ` 1 ֆունտ սթեռլին հիմնադիր դրամագլուխլով: Ան բացայայտած է Bellway Limited ընկերութեան 15 միլիոն տոլարի դրամատնային փոխանցումներու քաղուածքներն ու պատճէնները.

– 2011 Դեկտեմբեր 15-ին Էրտողանի փեսան` Զիյա Իլկենը, փոխանցած է 2.5 միլիոն տոլար, իսկ 2011 Դեկտեմբեր 26-ին` 1.25 միլիոն տոլար:

– 2011 Դեկտեմբեր 15-ին Էրտողանի եղբայր Մուսթաֆան փոխանցած է 2.5 միլիոն տոլար, իսկ 2011 Դեկտեմբեր 26-ին` 1.25 միլիոն տոլար:

– 2011 Դեկտեմբեր 27-ին Էրտողանի աները` Օսման Քեթենչին, փոխանցած է 1.25 միլիոն  տոլար, իսկ 2011 Դեկտեմբեր 28-ին` 1 միլիոն տոլար:

– 2011 Դեկտեմբեր 27-ին Էրտողանի նախկին գործադիր օգնական Մուսթաֆա Կիւնտոկանը փոխանցած է 1.25 միլիոն տոլար, իսկ 2011 Դեկտեմբեր 28-ին` 250 000 տոլար:

– 2011 Դեկտեմբեր 29-ին Էրտողանի որդին` Ահմետ Պուրաք Էրտողանը, փոխանցած է 1.45 միլիոն տոլար, իսկ 2012 Յունուար 4-ին` 2.3 միլիոն տոլար:

Քըլըչտարօղլուն խորհրդարանական միջնորդութիւն ներկայացուցած է` պահանջելով փոխանցումներու վերաբերեալ հետաքննութիւն իրականացնել: Սակայն, մեծամասնութիւն կազմող Էրտողանի «Արդարութիւն եւ զարգացում» կուսակցութիւնը դէմ քուէարկած է այդ առաջարկին: Երբ Քըլըչտարօղլուն դիմած էր խորհրդարանին Էրտողանի դէմ մեղադրանքներուն առնչութեամբ, պետական ​​հեռատեսիլի ընկերութիւնը անջատած էր ուղիղ հեռարձակումը…

Անցեալ շաբաթ թուրք դատախազները յայտարարեցին, որ իրենք կը հետաքննեն Էրտողանի դէմ մեղադրանքները: Այնուամենայնիւ, ինչպէս յայտնի է, ո՛չ մէկ դատաւոր չի համարձակիր հաստատելու, որ Էրտողանը մեղաւոր է որեւէ յանցագործութեան համար, հաշուի առնելով, որ շատ դատաւորներ պաշտօնազրկուած են կամ կալանաւորուած Թուրքիոյ նախագահին ցանկութիւնները չկատարելու համար:

Էրտողանը, ինչպէս եւ կը սպասուէր, զայրացած էր իր ընտանիքի հասցէին հնչած մեղադրանքներուն համար: Ան յայտարարած է, որ հրաժարական պիտի տայ, եթէ ապացուցուի, որ ան դրամատնային հաշիւ ունի արտասահմանի մէջ: Էրտողանի իրաւաբան Ահմետ Օզելը յայտարարած է, որ Քըլըչտարօղլուի կողմէ հրապարակուած դրամատնային փաստաթուղթերը «կեղծ» էին, իսկ մեղադրանքները որակած է իբրեւ «սուտ»: Էրտողանը սպառնացած է, որ Քըլըչդարօղլուն «սուղ պիտի վճարէ» ատոր համար եւ դատական հայց ներկայացուցած է անոր դէմ` պահանջելով 500 հազար տոլար զրպարտութեան համար…

Այդ խայտառակութիւնները կրնան բացասաբար ազդել Էրտողանի վերընտրութեան վրայ 2019 թուականին, եթէ ի հարկէ ան թոյլ տայ արդար ընտրութիւններ իրականացնել: Յոյսով ենք, որ Էրտողանը պիտի մնայ իր պաշտօնին, քանի որ ան յամառօրէն կը շարունակէ վարկաբեկել Թուրքիան ամբողջ աշխարհի մէջ…

Թարգմանութիւնը կատարեց Ռուզաննա Աւագեան

Արեւմտահայերէնի վերածեց ԵՌԱԳՈՅՆ-ը

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS