Շահեկան Կամրջում. Վերականգնում

Սուրիական պատերազմը եւ Հալէպի տագնապը նոր կացութիւններու դիմաց դրին մեզ: Տառապանքն ու ցաւը, անորոշ ապագայի մտահոգութիւնը տիրող դարձան: Պահ մը հաւաքական թէ անհատական մեր գոյութիւնը վտանգուեցաւ, ու մենք ստիպուեցանք նոր միջոցներ որոնել` զանոնք պահպանելու համար: Եթէ Հալէպ ապրողները տոկացին ու, կորուստներ ունենալով հանդերձ, կանգուն պահեցին իրենց գոյութեան հիմքերը. պատերազմի պարտադրած պայմաններուն բերումով Հալէպէն մեկնողները, Հալէպի շունչն ու ոգին իրենց հետ առած ու անոնցմով իսկ գօտեպնդուած, փորձեցին յարմարիլ նոր միջավայրերու` առանց խզելու իրենց գէթ հոգեկան կապը Հալէպի հետ: Այս բոլորը պատճառ հանդիսացան անգամ մը եւս լուսարձակի տակ առնելու մայր գաղութին դերը:

Հալէպէն ներս թէ դուրս մեր գոյութիւնը պահելու հրամայականը, այպանումներէն, հնչող դրական ու բացասական արտայայտութիւններէն անդին, կը թելադրէ վերանայիլ պատերազմէն ետք սուրիահայութեան իրավիճակին:

Պատերազմէն դուրս կու գանք նոր փորձառութեամբ: Այս փորձառութիւնը, մեր բարելաւումին ծառայեցնելու խոհեմութիւնը պէտք է ունենանք այսօր, եւ ներսն ու դուրսը միացնող կամուրջներ կառուցենք, որովհետեւ ներս ու դուրս ապրող սուրիահայերը անբաժան մասնիկներն են սուրիահայութեան ամբողջական պատկերին: Ու որքան հեզասահ ընթանայ կամրջումի այս հոլովոյթը, այնքան պիտի շեշտուի սուրիահայութեան դերն ու կարեւորութիւնը համահայկական մեր իրականութեան մէջ, այնքան պիտի բազմանան գոյատեւելու ու վերականգնելու մեր կարելիութիւնները:

Այս իսկ նպատակով «Գանձասար»-ի մէջ կը հաստատենք նոր սիւնակ մը «Շահեկան կամրջում» խորագիրով` մեզ իրարմէ հեռացնող ազդակները վերացնելու, նպաստելու դուրսի եւ ներսի միջեւ մտքերու, փորձառութիւններու փոխանակումին, որպէսզի իւրաքանչիւրը պատմէ իր փորձառութիւնը, ներկայացնէ սուրիահայութեան կամրջումը ամրապնդող իր առաջարկը, իր տեսակէտը ու մեր մամուլը դառնայ մեր հանդիպումին վայրը:

Յօդուածաշարքը կը սկսինք Բերիոյ հայոց թեմի բարեջան առաջնորդ  Շահան արք. Սարգիսեանի յօդուածով:

«ԳԱՆՁԱՍԱՐ»

Վերականգնում

ՇԱՀԱՆ ԱՐՔ. ՍԱՐԳԻՍԵԱՆ
Առաջնորդ Հայոց Բերիոյ Թեմին

Այստեղ կ’արձագանգեմ եւ կ’արձանագրեմ խորհրդածութիւն մը` «Գանձասար»-ի հրաւէրին ընդառաջ, հաւատալով, որ ճիշդ հասկնալ փափաքողներուն օգտակար կրնամ դառնալ, որպէսզի մեր համայնքի զաւակները կամ անոր աղերսուած հայազգի կամ այլազգի անհատները իրենց մտածումներն ու պատկերացումները հրապարակելէ առաջ վերստին մտածեն (հազա՛ր չափէ եւ մէկ®):

Այս խոկումը զգուշացում մըն է:

Աւելի՛ն. կը մաղթեմ, որ ներկայ տարեսկիզբէն առաջադրուած աշխատանքային վերնագիրին` «Վերանորոգութեան» հասկացողութեան ներքեւ փորձ կատարուի պատասխաններ ձեւաւորել այն հարցումներուն, որոնք, յուսամ, լայն կերպով ու անաչառ քննարկման կ’ենթարկուին` սուրիական տագնապին մէջ սուրիահայ համայնքի ներկայ իրավիճակէն անդին գալիքին առնչութեամբ:

Նախ հրապարակային խոստովանութիւն մը կատարեմ. անցնող վեց կամ եօթը տարիներու ընթացքին կանոնաւոր կերպով խուսափեցայ կամ, աւելի ճիշդը, զգուշացայ լրատուական բոլոր տեսակի միջոցներուն հետ «անցուդարձ»-երուն մասին յայտարարութիւններ կատարելէ կամ «կարեւոր» կարծուած տեղեկութիւններ տալէ ու այդօրինակ տեղեկութեանց «առաջինը» տուած ըլլալու սնապարծութեամբ ներկայանալէ: Պաշտօնական բանբեր, ո՛չ ինքնակոչ անպատասխանատու պաշտօնակատարներ, մեր համայնքին կեցուածքն ու տեսակէտը արտայայտեցին զուսպ ու հաւասարակշռուած ձեւով` առանց յաւելեալ կերպով վտանգելու արդէն իսկ մեծապէս վտանգուած եւ սպառնացուած համայնքի գոյութիւնը:

Յետոյ, ինչ կը վերաբերի ներսի եւ դուրսի առնչակից մարդոց կամ կողմերու կարծիքներուն (ոմանք կը շփոթեն բամբասանքին կամ զրպարտութեան հետ), յիշեցման կարգով ըսեմ` առանց ախտաճանաչման կարելի՞ է բուժել կամ բուժում ներկայացնել: Այդ գործողութիւնը հիմնական երկու մակարդակներով կրնայ ընթանալ` ֆիզիքական ու հոգեբանական: Անհաշուելի «ինչո՞ւ»-ներուն պատասխանելը պարզապէս անկարելի, նոյնիսկ անխոհեմութիւն է: Աւելցնենք` պատասխաններու ենթակայական ըլլալը բնականօրէն կը դժուարացնէ հարցերու լուսաբանութիւնները, հետեւաբար` յստակացումը: Այնքան ալ դիւրի՞ն է չաւարտած ողբերգութեան մը շրջագիծին մէջ ու անոր հետեւանքներուն ազդեցութեամբ, տրամաբանական եւ իմաստութեամբ մշակուած անմիջական թէ հեռաւոր ապագային հաշուոյն, նոր պատկերացումներ յայտնաբերել:

Ուրեմն, արդի աշխարհի «պահպանողական» կոչուող շրջանակներ կը բացատրեն, որ ժամանակակից աշխարհը բարոյական չափանիշներու ամէնօրեայ խախտումներէն մինչեւ արմատական փոփոխութեան` ապաբարոյական ընկերային դրութեան մէջ մտնելը կամ ենթարկուիլը, միջազգային թէ ներազգային մակարդակներու վրայ, դադրած է «հոգեւոր» կամ «բնական» իմաստներով մարդով ու անոր ազնուական ձգտումներով զբաղիլ, մտահոգուիլ կամ գործել: Այսօրուան մարդը աշխարհի մեծ թատրոնին կամ ճատրակի մեծ խաղին մէջ ծիծաղի, հեգնանքի ու ծաղրի հիմնական առարկան դարձած է, մինչ առաջ Աստուծոյ պատկերն ու նմանութիւնը կը ներկայացնէր:

Արդ, վերջին քառորդ դարուն մարդկութիւնը ականատես եղաւ «գունաւոր» կամ «Արաբական գարուն» կոչուող յեղաշրջումներու հրէշային հետեւանքներուն` սպանդ, աւերածութիւն եւ աննախընթաց չափերու հասնող գաղթականութեանց, որոնք ժողովրդավար ու արդար ընկերութիւն կերտելու պատրուակով կամ լոզունգով առաջնորդուեցան: Եւ տարիներու կուտակումով կայացած սովորութենական անտարբեր կեցուածքով մը մարդակերպ էակներ կը շարունակեն մնալ ութերորդ մահացու մեղքին` անտարբերութեան մէջ:

Ուստի, ինչ կը վերաբերի հաղորդակցական ու զանգուածային լրատուամիջոցներու եւ համացանցային տարաբնոյթ գործօններու դրական կամ բացասական դերակատարութեան եւ անոնց օգտագործման խնդիրին յայտնենք, որ մեր դարաշրջանը սկսաւ «հրապարակայնութեամբ» եւ յատկանշուեցաւ «թափանցիկութիւն» կոչուած գայթակղեցնող պահանջարկով. «ամէն ինչ ըսել», «ամէն ինչ ցոյց տալ» կամ «հրապարակել», «ամէն մարդ ամէն ինչ թող գիտնայ» նոր մարտավարութեամբ, որուն ետին ծածկուած կը մնան իսկական պատճառները ներկայ ընկերութեան տագնապներուն եւ որոշ իմաստով մը` աստիճանական քայքայման:

Ամփոփելով, անհրաժեշտ է, որ մեր ժողովուրդի միասնականութեան վերականգնումը մեր հաւաքական առաջնահերթութեանց առաջնայինը դարձնենք եւ ժամանցային հրապարակախօսութիւններէն վեր` անցնինք խորքային, լուրջ եւ հեռահաս քննարկում-ծրագրումներու` իմաստաւորելով աստուածատուր մեր կեանքն ու մեզի Իր պարգեւած շնորհները` ի սպաս մարդկութեան ու մեր ազգի զարգացման, յառաջադիմութեան եւ երջանիկ կեանքին:

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS