Ատեն մը, «ԵՍ ՀԱՅ ԵՄ»-ով Ապրիլը Բնական Ընթացք էր, Այժմ Դարձած է Մարտահրաւէր

TORKOMԹՈՐԳՈՄ Ծ. ՎՐԴ. ՏՕՆՈՅԵԱՆ

Սրբոց Թարգմանչաց վարդապետաց վեհ ու սքանչելի տօնի խորհուրդը կ՛ապրինք հոկտեմբերեան այս օրերուն: Մեր լեզուին ու մշակոյթին նուիրուած այս եզակի առիթին ընդմէջէն, մենք դա՛րձեալ կը մեծարենք յիշատակը ազգիս ծոցին մէջ ծնած անգերազանցելի այն հանճարներուն, որոնց սուրբ ու տքնաջան աշխատանքին շնորհիւ, հոգեիմացական աճում ապրեցան մեր ժողովուրդի զաւակները անցեալին, կը շարունակեն ապրիլ, հրաւիրուած են ապրելու այսօ՛ր եւս:

Ազգերու գոյառման ու զարգացման հոլովոյթին մէջ, կրօնքին կողքին, տիրական տեղ ունին լեզուն եւ մշակոյթը: Ասոնք չափորոշիչներն են ժողովուրդի մը ունեցած ե՛ւ արժէքին, ե՛ւ արժանիքին, որովհետեւ անոնք հաւաքականութեան մը ինքնութիւնը կը կազմեն, նկարագիրը կը կնքեն, պատմութիւնը կը կերտեն, ու աւելին՝ ազգ-ընտանիքի ապագային ուղղութիւն ու կողմնորոշում կու տան:

Համաշխարհայնացում պիտակին տակ հասնող բոլոր տեսակի ալիքներուն դիմաց, ազգային ինքնութիւն պահելու մեծագոյն զէնքը հանդիսացող լեզուն ու մշակոյթը՝ յենարանն են ազգային ԵՍը պահպանելու: Այս նիւթը այսօր լուսարձակի տակ կ՛առնուի Ս. Թարգմանչաց տօնին ստեղծած մթնոլորտին շնորհիւ, որ մեզ հաւաքաբար կը մղէ մտածելու խորհուրդէն բղխող գերագոյն ա՛յն գաղափարին մասին, որ կը սահմանուի «ԵՍ ՀԱ՛Յ ԵՄ» բառերով, եւ որուն արտասանութիւնը՝ մեծագոյն պատիւ, ապրիլը՝ սրբանուէր առաքելութիւն, իսկ պարծանքը՝ միայն հայուն տրուած իրաւունք է:

Արդարեւ, Սրբոց Թարգմանչաց տօնին մէջ կ՛ամփոփուի անամփոփելի ՀԱՅ անունը: Տօնին մէջ դերակատար, հովանաւորող, ստեղծող, գործող ու ընդունող են նախ Աստուած, որ կը ՀԱՅԱՆԱՅ առիթին ընդմէջէն, ապա հայ վարդապետը, հայ թագաւորը, հայ կաթողիկոսը, հայ թարգմանիչը, հայ երաժիշտը, հայ մատենագիրը, ու բոլոր-բոլորը, նաեւ ինքը՝ հայ ժողովուրդը: Ազգը մէկացնող, անոր գագաթն ու ստորոտը միախմբող այս ազգային-եկեղեցական տօնը իր հովանիին տակ կը համախմբէ ամբողջ ազգը, իր բոլոր գոյներով, այդ բաղկացուցիչներով կը կազմէ ամբողջական հայութիւնը խորհրդանշող, հայրենիքն ու Սփիւռքը կամարող «ԵՍ ՀԱ՛Յ ԵՄ» ծիածանը:

Մեր պատմութեան յետ Քրիստոս 5րդ դարը, յաղթական արշալոյսով մը բացուեցաւ, ճիշդ 4րդին պէս: Իմացական զարթօ՛նքը յաջորդեց հոգիի վերածննդեան: Աստուած այս անգամ հայաբար Հայաստան աշխարհ եկաւ, տեսլապաշտ հոգեւորականի մը՝ Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց վարդապետին ճամբով: Ան հայոց աշխարհը այցելեց մեր Ոսկեղնիկ տառերուն ընդմէջէն, որոնց ստեղծիչն ու կերպարանաւորողն էր: Նախախնամութիւնը կարծէք պատուեց հայը, Իր Որդւոյն նկատմամբ անոր ունեցած իւրայատուկ սիրոյն եւ հաւատքին համար, ու որպէս վարձատրութիւն՝ մեր ազգին շնորհեց գիրերու շարքին իւրայատուկը՝ Այբ ու Բենը, առիթ դառնալով Հայաստան աշխարհին մէջ կերտելու Հայոց Ոսկեդարը, որ երաշխաւորեց թէ՛ Արծաթէ դարը եւ թէ բոլոր լուսաւոր դարերը:

Տօնի ախոյեաններուն՝ հոգեւոր-ազգային յեղափոխականներուն նպատակն ու տքնաջան աշխատանքին իմաստը մէկ էր՝ հա՛յօրէն ապրիլ, հա՛յօրէն գոյատեւել, հա՛յօրէն աղօթել ու «ԵՍ ՀԱ՛Յ ԵՄ» կարգախօսը կերտել:

Այսօր, ազգովին Թարգմանչացը կը տօնենք: Մեր միտքի հորիզոնին առջեւէն կը տողանցեն մեր բոլոր մեծերը, որոնց աննուաճելի շքերթին ու քալուածքի տոկունութեան մէջ կը տեսնենք անոնց յաղթանակը: Անոնք այսօր կը հրաւիրեն մեզ, որպէսզի նայինք մեր պատմութեան, պարծենանք մեր անցեալով, ու ապագան կառուցենք հին բայց չհինցող հայկական արմատներուն վրայ: Անոնք կը յիշեցնեն մեզի, որ Հայութիւնը նուազ չի կշռեր՝ քան որեւէ ազգութիւն. «ԵՍ ՀԱՅ ԵՄ»ը կը կտակեն մեզի, որպէսզի ա՛յս նշանաբանով ապրինք ու գործենք մեր առօրեայի ընթացքին, եւ կը պահանջեն մեզմէ, որ հպարտ ըլլանք մեր ինքնութեամբ:

Էր երբեմն, որ «ԵՍ ՀԱՅ ԵՄ»ը ապրիլը բնական ընթացք էր, մինչ անիկա այժմ դարձած է մարտահրաւէր մը, որ որպէս ձեռնոց կը նետուի իւրաքանչիւր հայու, յատկապէս սփիւռքահայուն առջեւ: Մեր երիտասարդներուն մօտ «ԵՍ ՀԱՅ ԵՄ»ի ոգին առկայծ պահելը, աւելին՝ զայն բոցավառելը, սրբազանագոյն պարտաւորութիւն ու կոչ է ուղղուած մեզի՝ բոլորիս՝ կառոյցներ, կազմակերպութիւններ, միութիւններ ու յատկապէս հայ ընտանիք:

Ըստ էութեան, ինքնութեան հարցը պէտք չէ՛ նմանի Մակեդոնացիի սուրին սպասող Գորդեան հանգոյցին: Իբրեւ ամբողջական հայութեան մասնիկները, մենք ունինք, կրնա՛նք արարել ՇԻՆԻՉ ՍՈՒՐԵՐ, որոնք չեն քանդեր, այլ կը կառուցեն, հայը հա՛յ կը պահեն, մշակոյթ կը կերտեն ու կը զարգացնեն:

ԵԿԷ՛Ք, «ԵՍ ՀԱ՛Յ ԵՄ» ԱՆՈՒՆ «ՍՈՒՐ»Ը ՇԱՐԺԵՆՔ…

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS